Powiedz stop łysieniu - www.lysieniustop.pl
Łysienie plackowate (2007-04-10)
Przypadki te stanowią około 2% ogółu chorych zgłaszających się do dermatologów. Etiopatogeneza jest nieznana.
Wysunięto wiele hipotez, łączących występowanie choroby m.in. z zaburzeniami układu nerwowego, zaburzeniami hormonalnymi, ogniskami zakarzenia, a nawet patogenezy autoimmunologicznej.
Mechanizm łysienia jest przede wszystkim anagenowy. Jednak nieznany czynnik wywołujący chorobę często powoduje również przedwczesną inwolucję mieszków, przede wszystkim na pograniczu ognisk.
W wielu ogniskach nowych stwierdza się włosy wykrzyknikowe. Są to włosy telogenowe ułamane na wysokości jednego lub paru milimetrów na powierzchnią skóry. W ich górnej części stwierdza się wrzecionowate rozszerzenie. W częsci przypadków zaburzenia wzrostu włosów stwierdza się na całej skórze głowy.
Objawy i przebieg. Łysienie umiejscawia się najczęściej na skórze głowy, nie rzadko na brodzie mężczyzn. Szybko powstaje ognisko wyłysiałe całkowicie lub niemal całkowicie, ostro odgraniczone, kształtu okrągłego, rzadziej owalnego. Mogą występować ogniska liczne, które niekiedy łączą się. W części przypadków wyłysienie występuje na obwodzie skóry głowy ( łysienie wężykowate – obhiasis ). Skóra zwykle nie wykazuje zmian, niekiedy można stwierdzić w okresie początkowym śladowy obrzęk lub ledwie dostrzegalny rumień : w okresach późniejszych ognisko jest jakby nieco zapadnięte.
Przebieg łysienia plackowatego jest nader różny. Odrost włosów może następować juz po kilku tygodniach, przy czym łysienie może nawracać wielokrotnie w obrębie tych samych lub innych pól. W innych przypadkach wyłysienia utrzymują się przez lata, przy czym mogą powstawać nowe ogniska. Choroba w obrębie poszczególnych ognisk może przebiegać różnie tak pod względem pojawiania się odrostów włosów, jak i poszerzania się łysinek.
W przypadkach o przebiegu złośliwym łysienie rozpoczyna się również ogniskowo i następnie zajmuje całą skórę głowy, a u części chorych także inne okolice – przede wszystkim łuki brwiowe, powieki, doły pachowe i wzgórek łonowy. Może nastąpić utrata włosów całego ciała.
Zmiany dotyczą najczęściej skóry owłosionej głowy, ale mogą również zajmować skórę owłosiona brody, narządów płciowych, dołów pachowych, brwi i rzęs. Choroba może pojawiać się w każdym wieku, choć najczęściej występuje w 30 40r.ż.
Ognista wyłysienia pojawiają się nagle, zwykle na głowie, a skóra jest zwykle w tych miejscach niezmieniona.
W przypadkach o przebiegu złośliwym dochodzi do zlewania się ognisk bezwłosych z czasem prowadząc do całkowitego wyłysienia, a nawet do utraty owłosienia na całym ciele (łonowych, pachowych, brwi i rzęs)
W niektórych przypadkach obserwuje się ponadto zmiany płytek paznokciowych, najczęściej zagłębienia naparstkowate, ścieńczenie i zanik płytek paznokciowych.
Czasami obserwuje się samoistne ustępowanie zmian. Nie można jednak przewidzieć czy nie dojdzie do nawrotu choroby.
Włosy odrastające są zwykle cieńsze i odbarwione, często mają charakter włosów meszkowych. Pojawiają się one najpierw zwykle w środku ogniska, najczęściej rosną krótko. Jeśli nastąpi miejscowy nawrót ulegają one dystrofii i wypadają lub też następuje prawidłowy okres inwolucji mieszka. W części przypadków po różnie długim czasie zaczynają rosnąć włosy o prawidłowej grubości i zabarwieniu zwykle takim jak przed wystąpieniem łysienia. Łysienie plackowate może występować w każdym wieku, jest ono rzadkie u niemowląt i niezwykle rzadkie po 60 roku życia. W około 30 % przypadków choroba zaczyna się w pierwszej dekadzie życia, w około 50 % w 3 i 4 dekadzie życia. W większości przypadków towarzyszą zmiany w obrębie płytek paznokciowych – kropkowate zagłębienia ( onyhosis punctata ), mniejsze i liczniejsze niż w paznokciach naparstkowych. Niekiedy zwłaszcza w cięższych przypadkach pojawia się ścieńczenie płytek paznokciowych, ich łamliwość i rozwłóknienie, a nawet oddzielanie się.
Schorzenie występuje szczególnie często udzieci i osób młodych cechuje sie ograniczoną lub całkowitą utratą owłosienia głowy w ciężkich przypadkach także brwi i rzęs i owłosienia całego ciała. Choroba rozpoczyna się nagle pojawieniem sie okrągławych łysinek na których powierzchni widoczne są puste ujścia mieszków włosowych.Ogniska te mogą się rozszerzać. Przyczyny tego schorzenia nie są do końca wyjaśnione ale powszechnie uważa się że kluczową role odgrywaja tu procesy zapalne wokół mieszków włosowych o podłożu autoimmunologicznym.Znaczącą rolę przypisuje się też przeżyciom psychicznym pacjenta.Silny stres może być czynnikiem wyzwalającym chorobę.Upacjentów tych stwierdzono zwiekszony poziom leku i depresji. W leczeniu stosuje się rózne leki miejscowe i ogólne w zależności od w zależności od podejrzewanej przyczyny.Leczenie prowadzi lekarz dermatolog.
Przyczyna utraty włosów nie jest dokładnie wyjaśniona. Wśród przyczyn łysienia plackowatego wymienia się:
• stan układu nerwowego (nerwice, stres, wstrząsy psychiczne)
• zaburzenia hormonalne (w chorobach tarczycy, nadnerczy)
• choroby o podłożu autoimmunologicznym (bielactwo, toczeń rumieniowy)
Mechanizm łysienia jest anagenowy - w obrębie macierzy włosa dochodzi do zahamowania podziałów komórkowych, ścieńczenia włosów a z czasem ich wypadnięcia. Na obwodzie ognisk bezwłosych obserwuje się charakterystyczne włosy wykrzyknikowe (włosy ułamane nad powierzchnią skóry w dolnej części pozbawione barwnika i ścieńczałe)