






Androgeny s± to hormony steroidowe, które warunkuj± rozwój mêskich cech p³ciowych. U kobiet wytwarzane s± w jajniku, nadnerczach i na drodze obwodowej konwersji proandrogenów. Wytwarzanie androgenów rozpoczyna siê, wraz z estrogenami, w okresie pokwitania, ale w przeciwieñstwie do nich, nie ustaje po menopauzie. U kobiet w okresie pe³nej dojrza³o¶ci dzia³anie androgenów jest g³ównie anaboliczne, gdy¿ ich aktywno¶æ jest zdominowana przez estrogeny, ale korzystnie wp³ywaj± one na seksualno¶æ i samopoczucie kobiet.
U mê¿czyzn androgeny produkowane s± przez:
* komórki Leydiga (¶ródmi±¿szowe) znajduj±ce siê w mêskich gonadach czyli j±drach
* czê¶æ siatkowat± kory nadnerczy
U kobiet androgeny wytwarzane s± przez:
* jajniki
* czê¶æ siatkowat± kory nadnerczy
Pierwotnym materia³em do syntezy androgenów jest cholesterol. Jest on wstêpnie syntetyzowany z glukozy i kwasów t³uszczowych lub pobierany z dostarczanych drog± krwi cz±steczek lipoprotein LDL.
Produkcja androgenów pozostaje pod kontrol± hormonu tropowego wytwarzanego przez przedni p³at przysadki mózgowej lutropiny (LH - hormon luteizuj±cy). Miêdzy wydzielaniem lutropiny a androgenów zachodzi ujemne sprzê¿enie zwrotne. Z kolei wydzielanie lutropiny zale¿y od wydzielanego przez podwzgórze hormonu uwalniaj±cego GnRH czyli gonadoliberyny.
Do androgenów wytwarzanych w j±drach nale¿±:
* testosteron
* dihydrotestosteron (DHT)
* androstendion
Do androgenów wytwarzanych w jajnikach nale¿±:
* dihydrotestosteron
* androstendion
Do androgenów wytwarzanych w korze nadnerczy nale¿±:
* testosteron
* dehydroepiandrosteron (DHEA)
Fizjologiczne dzia³anie androgenów:
* kszta³towanie siê mêskich narz±dów p³ciowych w ¿yciu p³odowym
* wykszta³canie siê wtórnych cech p³ciowych (budowa cia³a, g³os, typ ow³osienia itp.)
* wp³yw na spermatogenezê
* wp³yw anaboliczny (zwiêkszenie masy miê¶niowej itp.)
Nadmiar androgenów u kobiet powoduje szereg zaburzeñ, miêdzy innymi wykszta³canie siê mêskiej budowy cia³a (maskulinizacja), mêskiego typu ow³osienia (wirylizacja), a tak¿e zaburzenia p³odno¶ci, tr±dzik, ³ojotok, ³ysienie typu mêskiego.















