Poznajemy mechanizmy łysienia...

Określenie stanu korzeni włosów czyli wykonanie trychogramu jest podstawową metodą badania, umożliwiającą rozpoznanie mechanizmu łysienia. Określenie stanu korzeni włosów polega na obejrzeniu pod mikroskopem około 100 wyrwanych korzeni, obliczeniu odsetek włosów znajdujących się w poszczególnych okresach cyklu oraz włosów wykazujących zaburzenia wzrostu
Okres anagenu na głowie trwa średnio od 4-6 lat i w prawidłowym trychogramie włosów anagenowych jest od 80-90%.
Okres przejściowy czyli katagenu trwa od 2-4 tygodni i włosów w tym okresie w fizjologicznym trychogramie powinno być od 2-3%.
Okres telogenu czyli spoczynku trwa od 2-4 miesięcy i powstały procent przypada na ten okres. W niskim procencie w prawidłowym trychogramie mogą być patologiczne postacie włosów anagenowych (dystroficzne i dysplastyczne).

Patomechanizmy łysienia
Mechanizm łysienia jest odzwierciedleniem reakcji mieszka włosowego anagenowego na czynniki szkodliwe i jest trojakiego rodzaju.

1. Pierwszy rodzaj reakcji macierzy włosa polega na nagłym znacznym lub całkowitym zmniejszeniu się liczby mitoz w komórkach, co powoduje zanik opuszki i zmniejszenie w różnym stopniu grubości korzenia włosa prowadząc do jego odłamania w miejscu największego przewężenia i wypadnięcia tzw. włosa dystroficznego. Ten mechanizm łysienia nazywamy anagenowym lub dystroficznym. Włosy wypadaj zwykle w kilka do kilkunastu dni po zaistnieniu czynnika szkodliwego.

2. Drugi rodzaj reakcji komórek macierzy włosa na czynnik szkodliwy o słabszym natężeniu polega na przedwczesnym nadejściu okresu inwolucji mieszka włosowego, a tym samym na przyspieszonym przejściu w fazę spoczynku. Jest to łysienie telogenowe. W tej postaci łysienia włosy wypadają po długim okresie utajenia zwykle po 2-4 miesiącach.

3.Trzeci okres reakcji mieszków włosowych anagenowych polega na równoczesnym występowaniu obu mechanizmów łysienia anagenowego i telogenowego jest to tzw. łysienie mieszane. Wyodrębniono tę postać łysienia spośród dwu poprzednich tłumacząc niniejsze zjawisko różną intensywnością działania czynnika szkodliwego na poszczególne mieszki włosowe u tego samego osobnika.

Fizjologia wzrostu włosów u człowieka:
Pierwsze zawiązki włosów pojawiają się około 3 miesiąca życia płodowego (m.ż.p.), a około 6 m.ż.p. są dość równomiernie rozmieszczone. Przypuszcza się, że około 8 m.ż.p. następuje determinacja typów włosów, a czynniki decydujące są obecne prawdopodobnie w skórze, są więc związane z okolicą ciała. Gęstość włosów jest zdeterminowana już w życiu płodowym bowiem nie jest znane zjawisko neogenezy w życiu osobniczym a jedynie włosy terminalne mogą ulegać stopniowej transformacji we włosy typu meszkowego, co ma miejsce w niektórych postaciach łysień. Odwrotne zjawisko występuje niezmiernie rzadko, gdy włosy typu vellus przyjmują cechy włosów terminalnych, jest to najczęściej objaw zespołu paraneoplastycznego. W warunkach prawidłowych gęstość włosów na głowie ulega dużym wahaniom i zależy od czynników rasowych, genetycznych, okresu życia i okolicy głowy.
Fizjologiczne łysienie pojawia się po raz pierwszy u osesków zwykle zapoczątkowane w okolicy potylicznej i w krótkim czasie dochodzi do wymiany włosów pod koniec 1 roku życia.

Kolejne łysienie fizjologiczne może wystąpić w okresie pokwitania u 20% dziewcząt i nieco częściej u chłopców w postaci nieznacznego przerzedzenia włosów w kątach czołowo-skroniowych co związane jest z czynnością hormonów płciowych męskich, sporadycznie może być początkiem łysienia typu męskiego u obojga płci.
Trzecie łysienie fizjologiczne występuje u obu płci powyżej 60 r. życia (menopauza).